بخراسان نرسيده بود ، و اندر خلافت ابو بكر صديق رضى اللّه تعالى عنه هم چنان [ 1 ] . و چون عمر رضى اللّه تعالى ( عنه ) بخلافت بنشست ، مر خالد بن الوليد به زمين عجم بفرستاد ، تا آن را فتح كند ، و چون بدشت [ 2 ] قادسيه [ 3 ] رسيد ، لشكر عجم پيش او آمد بفرمان يزدگرد بن شهريار ، و سالار آن سپاه رستم بن فرخ بود ، و آنجا حرب كردند ، و ظفر مر اهل اسلام را بود . مغان را مقهور كردند ، و بسيارى از ايشان دستگير كردند ، و به بندگى بفروختند . و يزدجرد بهزيمت بشد ، و بمرو شاهجهان كشته شد . و لشكر اسلام اندر ( 98 ) عراق آمدند ، و همبران جمله همى آمدند ، و شهرها همى گشادند ، تا بخراسان رسيدند [ 4 ] . و اندر خلافت عمر كس بخراسان نرسيد . و چون عثمان بن عفان رضى اللّه عنه ، بخلافت بنشست ، مر عبد اللّه بن عامر بن كريز را بخراسان فرستاد ، و عبد اللّه بن عامر ، مر عبد اللّه بن خازم [ 5 ] را بر مقدمهء خويش بفرستاد به راه پارس و گرگان و به طبسين [ 6 ] بيرون آمدند ، و طبسين [ 7 ] را بكشادند ، و نخستين كس [ 8 ] اندر اهل خراسان مردمان طبسين مسلمان شدند . و همچنين از پس او اميران ديگر همى آمدند و فتح كردند تا بدين غايت .

--> [ ( 1 - ) ] هر دو : و همچنان ؟ [ ( 2 - ) ] هر دو : بدست ؟ [ ( 3 - ) ] قادسيه : ديهى است نزديك كوفه ، كه از آن شهر طرف خشكه 15 فرسخ مسافه دارد ( مراصد 3 ر 1054 ) . [ ( 4 - ) ] هر دو : رسيد ؟ [ ( 5 - ) ] هر دو : هازم ؟ زمباور : بن خازم . [ ( 6 - ) ] هر دو : بطنين ؟ [ ( 7 - ) ] طبسين : دو شهر ناحيت قوهستان در غرب سيستان ، كه عرب يكى را طبس العناب و ديگرى را طبس التمر گفتندى ، و خود مردم آنجا نخستين را طبس مسينان و ديگرى را طبس گيلكى مىناميدند ( جغرافياى خلافت شرقى 546 ) . [ ( 8 - ) ] هر دو : كسى كه ؟